Renk kararı verdiğiniz ekran, işin kalitesini belirleyen tek donanımdır. Buna rağmen monitör seçimi genellikle çözünürlük ve boyut üzerinden yapılır. Oysa bu ikisi, renk doğruluğu hakkında hiçbir şey söylemez.
Gam kapsama oranı
Bir ekranın gösterebildiği renk aralığına gam denir. Önemli olan gamın büyüklüğü değil, çalıştığınız hedef gamı ne oranda kapsadığıdır. Yüzde doksan kapsama, geriye kalan yüzde onun hiç gösterilemediği anlamına gelir ve o yüzde on genellikle en doygun renklerdir.
| Ölçü | Ne anlama gelir | Nasıl yanıltır |
|---|---|---|
| Kapsama (coverage) | Hedef gamın ne kadarını gösterebiliyor | Yüksek olması gerekir, asıl ölçü budur |
| Hacim (volume) | Ekranın gamı hedeften ne kadar büyük | Yüzde 120 hacim, tam kapsama demek değildir |
| Delta E | Ortalama renk sapması | Ortalama düşük olsa da tek bir renkte yüksek olabilir |
Tutarlılık, doğruluktan önce gelir
Bir ekran doğru renk gösterebilir ama bunu ekranın her yerinde ve her saatte aynı şekilde yapmıyorsa referans olamaz. İki tutarlılık ölçüsü vardır ve ikisi de nadiren ilan edilir.
- Alan tutarlılığı: ekranın köşesindeki gri ile ortasındaki gri aynı mı? Ucuz panellerde belirgin fark olur ve bu, kadraj kenarındaki kararları bozar.
- Zamansal tutarlılık: açıldıktan on dakika sonraki renk ile iki saat sonraki renk aynı mı? Isınma kayması yaygındır.
- Parlaklık kararlılığı: görüntü içeriğine göre parlaklığı otomatik değiştiren ekranlar renk kararı için uygun değildir. Bu özellik kapatılabilmelidir.
Donanım kalibrasyonu neden önemli
Kalibrasyon iki yerde yapılabilir: bilgisayarın grafik çıkışında veya ekranın kendi içinde. İlki yazılım kalibrasyonudur ve ekrana giden sinyali bozarak düzeltir. İkincisi donanım kalibrasyonudur ve ekranın kendi işleme tablosunu günceller.
Fark pratiktir: yazılım kalibrasyonunda sinyalin bir kısmı düzeltme için harcanır ve renk geçişlerinde bantlaşma görülebilir. Donanım kalibrasyonunda sinyal bozulmaz. Ciddi renk işi yapan bir ekranda bu özellik aranmalıdır.
Hedefi belirleyin
Web, yayın ve sinema farklı hedeflerdir. Hangi standarda göre çalışacağınızı önce kararlaştırın, ekranı sonra seçin.
Kapsama oranını doğrulayın
Üreticinin ilan ettiği rakama değil, bağımsız ölçümlere bakın. Aynı model farklı üretim partilerinde farklı sonuç verebilir.
Kalibrasyon aracını bütçeleyin
Kalibre edilmemiş bir referans monitör, sıradan bir ekrandan farksızdır. Ölçüm cihazı isteğe bağlı bir aksesuar değil, sistemin parçasıdır.
Düzenli olarak tekrarlayın
Paneller zamanla kayar. Aylık kalibrasyon çoğu profesyonel kullanım için makul bir aralıktır.
İkinci ekran meselesi
Çoğu kurulumda iki ekran vardır: biri arayüz için, biri görüntü için. Bu doğru bir yaklaşımdır ama sık yapılan bir hata içerir. Renk kararı, arayüz ekranında verilmemelidir; arayüz ekranı kalibre edilmemiş olabilir ve genellikle değildir.
Referans görüntünün tam ekran ve arayüz öğeleri olmadan gösterildiği ayrı bir çıkış, renk kararlarının verilmesi gereken tek yerdir. Yanındaki parlak arayüz bile algıyı kaydırır.
Kalibre edilmemiş bir referans monitör, kalibre edilmemiş bir ölçü aletidir. Rakamı gösterir ama rakamın doğru olduğunu göstermez.